XORAZMNING SHARQIY YEVROPA, VOLGABO‘YI VA G‘ARBIY YEVROPA BILAN SAVDO-IQTISODIY VA MADANIY ALOQALARI (X–XV ASRLAR)
Keywords:
Gurganj, Hazar xonligi, Volga Bulg‘oriyasi, Oltin O‘rda, Sharqiy Yevropa, Ustyurt, tranzit savdo, madaniy aloqalar.Abstract
Ushbu tadqiqotda X–XV asrlarda Xorazm vohasining Volgabo‘yi, Sharqiy Yevropa, Rus knyazliklari hamda G‘arbiy Yevropaga olib boruvchi savdo yo‘nalishlari bilan iqtisodiy va madaniy aloqalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Xorazmning Hazar xonligi, Volga Bulg‘oriyasi va Oltin O‘rda hududlari bilan munosabatlari, Gurganjning yirik savdo-hunarmandchilik markazi sifatidagi mavqeyi hamda Ustyurt va Orolbo‘yi orqali o‘tgan karvon yo‘llarining ahamiyati yoritiladi. Yozma, arxeologik va numizmatik manbalarni qiyosiy tahlil qilish asosida Xorazmning Yevroosiyo savdo tizimidagi o‘rni, tovar va pul muomalasi, aholi harakati hamda madaniy aloqalarning ayrim jihatlari ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Xorazmning shimoliy va g‘arbiy yo‘nalishlardagi aloqalari yagona va o‘zgarmas savdo tizimi emas, balki siyosiy, iqtisodiy va geografik sharoitlar ta’sirida rivojlangan ko‘p tarmoqli jarayon bo‘lganini ko‘rsatadi.
References
1.Материалы по истории туркмен и Туркмении (МИТТ). Т. 1. – Москва–Ленинград: Изд-во АН СССР, 1939. – С. 180.
2.История народов Узбекистана. Т. 1. – Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1950. – С. 229–231.
3.Машарипов Қ. Хоразмнинг Ўрта Шарқ ва Европа давлатлари савдо марказлари билан тарихий алоқалари (X–XV асрлар). – Урганч, 2005. – Б. 96
4.Федоров-Давыдов Г.А. Монгольское завоевание и Золотая Орда // Степи Евразии... – С. 231–235, 275
5.Манылов Ю.П., Кдырниязов М.-Ш. Городище Джанпык-кала // Археология Приаралья. – Вып. 2. – Ташкент: Фан, 1984. – С. 79
6.Толстов С.П. Qadimgi Xorazm madaniyatini izlab. – Toshkent: Fan, 1964. – B. 242–275.
7.Abu Rayhon Beruniy. Qadimgi xalqlardan qolgan osorlar. Tanlangan asarlar. T. 1. – Toshkent: Fan, 1968. – B. 185–188.
8.Джованни дель Плано Карпини. История монгалов / Пер. А.И. Малеина. – Санкт-Петербург, 1911. – С. 52–56.
9.Очерки истории Каракалпакской АССР. Т. 1. – Ташкент: Наука, 1964. – С. 89.
10.Кызласов И.Л. Аскизская культура (средневековые хакасы X–XIV вв.) // Степи Евразии в эпоху средневековья. – Москва: Наука, 1981. – С. 201–206.
11.Бубнова А., Половникова И.А. Торговые пути прибалтийского янтаря в Средней Азии (древность, средневековье) // Города и караван-сараи на трассах Великого Шёлкового пути. – Ташкент, 1996. – С. 27.
12.Аль-Казвини. Памятники городов... // Хрестоматия по истории средних веков / Под ред. С.Д. Сказкина. – М., 1961. – Т. 1. – С. 479–480.
13.Buniyodov Z. Anushtagin Xorazmshohlar davlati (1097–1231). – Toshkent, 1998. – B. 136.
14.Карпов С.П. Итальянские морские республики и Южное Причерноморье в XIII–XV вв.: проблемы торговли. – Москва: Изд-во МГУ, 1999. – С. 61–62.
15.Хенниг Р. Неведомые земли. Т. 3. – Москва: Наука, 1962. – С. 211.